തിരുവനന്തപുരത്തു നിന്നോ കന്യാകുമാരിയിൽ നിന്നോ ഒരു ദിവസത്തെ യാത്ര പ്ലാൻ ചെയ്യുമ്പോൾ ചരിത്രപ്രേമികളും വാസ്തുവിദ്യാ കൗതുകമുള്ളവരും ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഇടങ്ങളിലൊന്നാണ് തക്കലയിലെ പദ്മനാഭപുരം കൊട്ടാരം. ഏഷ്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ തടിയിലുണ്ടാക്കിയ ഈ കൊട്ടാര സമുച്ചയം നേരിൽ കാണുമ്പോൾ നാം നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കും.
തമിഴ്നാട്ടിലെ കാൽകുളത്തു സഹ്യൻറെ താഴ്വാരത്തു വേളി മലയുടെ അടിവാരത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പദ്മനാഭപുരം കൊട്ടാരം ഒരുകാലത്തു തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കൻമാരുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു. 1592-1609 ൽ വേണാട് ഭരിച്ചിരുന്ന ഇരവി വർമ്മ കുലശേഖര പെരുമാളാണ് 1601 ൽ ഈ കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചത്. 1500 ലാണ് തായ് കൊട്ടാരം നിർമിച്ചതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. 1729-1758. 1750 ൽ ആധുനിക തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ശില്പിയായ അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ഈ കൊട്ടാരം പുനർനിർമിച്ചു. 1795 ൽ തലസ്ഥാനം തിരുവനന്തപുരത്തേക്കു മാറ്റിയപ്പോൾ ഈ കൊട്ടാരത്തിന്റെ പ്രൗഢി കുറഞ്ഞു. കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യ ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ കൊട്ടാരം തനതു വാസ്തുവിദ്യ ശൈലിയുടെ ഒരു മകുടോദാഹരണമാണ്.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി തമിഴ്നാട്ടിലെ കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലെ തക്കലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതെങ്കിലും, പദ്മനാഭപുരം കൊട്ടാരവും പരിസരവും കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വേണാട് രാജാക്കന്മാരുടെയും തുടർന്ന് തിരുവിതാംകൂർ ഭരണാധികാരികളുടെയും ഭരണകേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ കൊട്ടാരം. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇരവിവർമ്മ കുലശേഖര പെരുമാളിന്റെ കാലത്ത് തുടങ്ങിയ നിർമ്മാണം, അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മയുടെ ഭരണകാലത്താണ് ഇന്നത്തെ കാണുന്ന പ്രൗഢിയിലേക്ക് മാറിയത്.
പടിഞ്ഞാറൻ ഘട്ട മലനിരകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, നാല് കിലോമീറ്ററോളം നീളമുള്ള കരിങ്കൽ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലാണ് ആറേക്കറിലധികം വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ കൊട്ടാര സമുച്ചയം നിലകൊള്ളുന്നത്. പരമ്പരാഗത കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യയുടെയും തച്ചശാസ്ത്രത്തിന്റെയും മകുടോദാഹരണമാണ് ഇവിടുത്തെ ഓരോ നിർമ്മിതിയും.
പ്രധാന കാഴ്ചകൾ
കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ മുതൽ തിരികെ ഇറങ്ങുന്നത് വരെ ഓരോ മുറിക്കും ഓരോ കോണുകൾക്കും അതിന്റേതായ ചരിത്രവും പ്രത്യേകതകളുമുണ്ട്. സഞ്ചാരികൾ തീർച്ചയായും കണ്ടിരിക്കേണ്ട പ്രധാന ഇടങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. പൂമുഖം (പ്രവേശന കവാടം)
കൊട്ടാരത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവേശന കവാടമായ പൂമുഖം തടിയിൽ തീർത്ത വിസ്മയമാണ്. മേൽക്കൂരയിൽ 90-ലധികം വ്യത്യസ്ത ഇനം പൂക്കളുടെ രൂപങ്ങൾ തടിയിൽ കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്നത് ഇവിടെ കാണാം. പൂമുഖത്തിന്റെ മുകളിൽ തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഓട്ടുവിളക്കിൽ ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള പ്രത്യേക കുതിരയുടെ രൂപം കാറ്റിനനുസരിച്ച് തിരിയുന്ന രീതിയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വലിയ ചൈനീസ് ഘടികാരവും വിദേശരാജ്യങ്ങളുമായുണ്ടായിരുന്ന വ്യാപാര ബന്ധത്തിന്റെ അടയാളമാണ്.
2. മന്ത്രാലയം (കിങ്സ് കൗൺസിൽ ചേംബർ)
രാജാവ് തന്റെ മന്ത്രിമാരുമായും ഉപദേശകരുമായും ചർച്ചകൾ നടത്തിയിരുന്ന മുറിയാണിത്. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആകർഷണം നിലത്തെ തിളങ്ങുന്ന കറുത്ത തറയാണ്. കരിക്ക്, മുട്ടയുടെ വെള്ള, ചുണ്ണാമ്പ്, കരിങ്ങാലി കാതൽ, കരി തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദത്ത കൂട്ടുകൾ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ ഈ തറയ്ക്ക് നൂറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും കണ്ണാടിയുടെ മിനുസമുണ്ട്. ചൂടുകാലത്തും ഈ തറയിൽ തൊടുമ്പോൾ നല്ല തണുപ്പ് അനുഭവപ്പെടുന്നു. വെളിച്ചം കടന്നു വരാനും പുറത്തുനിന്നുള്ള ചൂട് കുറയ്ക്കാനുമായി മൈക്ക (Mica) പാളികൾ ഘടിപ്പിച്ച ജനലുകളും ഇവിടെ കാണാം.
3. ഉപ്പരിക്ക മാളികയും ഔഷധക്കട്ടിലും
കൊട്ടാര സമുച്ചയത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള നാലുനില കെട്ടിടമാണ് ഉപ്പരിക്ക മാളിക. ഇതിന്റെ താഴത്തെ നിലയിൽ രാജാവിന്റെ വിശ്രമമുറിയും, ഒന്നാം നിലയിൽ വിരുന്ന് മുറിയും, രണ്ടാം നിലയിൽ ഉപവാസ മുറിയും, ഏറ്റവും മുകളിലത്തെ നിലയിൽ പൂജാമുറിയും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
- ഔഷധക്കട്ടിൽ: ഒന്നാം നിലയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന കട്ടിൽ 64 തരം ഔഷധത്തടികൾ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയതാണ്. ഡച്ച് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി രാജാവിന് സമ്മാനിച്ചതാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
- ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ: പൂജാമുറിയുടെ ഭിത്തികളിൽ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വരച്ച അപൂർവ്വമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ (Murals) കാണാം. സ്വാഭാവിക പച്ചിലച്ചായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വരച്ച ഈ ചിത്രങ്ങൾ കേടുപാടുകൾ കൂടാതെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
4. ഊട്ടുപുര
കൊട്ടാരത്തിലെത്തുന്ന ആർക്കും ഭക്ഷണം സൗജന്യമായി നൽകിയിരുന്ന ഇടമാണിത്. രണ്ടു നിലകളിലായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഈ വലിയ ഹാളിൽ ഒരേസമയം രണ്ടായിരത്തോളം ആളുകൾക്ക് ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഊട്ടുപുരയുടെ ഒരു വശത്തായി വലിയ ചൈനീസ് ഭരണികൾ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാം. പണ്ട് കായംകുളം, തൃശ്ശൂർ തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവന്ന അച്ചാറുകളും മറ്റ് ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും വർഷങ്ങളോളം കേടുകൂടാതെ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത് ഈ ഭരണികളിലായിരുന്നു.
5. നവരാത്രി മണ്ഡപം
കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഒരു ശില്പകലാ വിസ്മയമാണ് നവരാത്രി മണ്ഡപം. തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാരുടെ കാലത്ത് നവരാത്രി സംഗീതോത്സവം നടന്നിരുന്നത് ഇവിടെയായിരുന്നു. ഒരൊറ്റ കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്ത മനോഹരമായ തൂണുകളും, വിരലുകൊണ്ട് തട്ടിയാൽ സംഗീത നാദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന സംഗീതത്തൂണുകളും (Musical Pillars) ഈ മണ്ഡപത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. മണ്ഡപത്തിന്റെ തറയും പൂർണ്ണമായും കരിങ്കല്ലിൽ മിനുസപ്പെടുത്തി നിർമ്മിച്ചതാണ്.
6. അന്തഃപുരവും നീന്തൽക്കുളവും
രാജകുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്കായി പ്രത്യേകം നിർമ്മിച്ച അന്തഃപുരവും കുളപ്പുരയും സ്വകാര്യതയ്ക്കും സുരക്ഷയ്ക്കും മുൻഗണന നൽകിയാണ് പണിതിട്ടുള്ളത്. വായുസഞ്ചാരമുള്ള അടഞ്ഞ ഇടനാഴികളും, കൊട്ടാരത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് പുറത്തുകാണാത്ത രീതിയിലുള്ള ജനൽപ്പാളികളും അക്കാലത്തെ എൻജിനീയറിങ് മികവിനെ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു.
പദ്മനാഭപുരം കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഓരോ കോണിലും പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങിനിൽക്കുന്ന തദ്ദേശീയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വിരലടയാളങ്ങൾ കാണാം. വൈദ്യുതിയില്ലാത്ത കാലത്തും മുറികൾക്കുള്ളിൽ എങ്ങനെ തണുപ്പും വെളിച്ചവും നിലനിർത്താമെന്ന് ഈ കൊട്ടാരം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.
വാസ്തുവിദ്യയിലെ കൗതുകങ്ങൾ
പദ്മനാഭപുരം കൊട്ടാരം വെറുമൊരു രാജകൊട്ടാരം മാത്രമല്ല, പ്രാചീന കേരള വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഗവേഷണശാല കൂടിയാണ്. ശ്രദ്ധേയമായ ചില പ്രത്യേകതകൾ:
- പ്രകൃതിദത്ത എയർ കണ്ടീഷനിംഗ്: തടിയുടെ ജാലകങ്ങൾ വഴിയും ഭിത്തികളുടെ പ്രത്യേക നിർമ്മാണം വഴിയും കൊട്ടാരത്തിനുള്ളിൽ എപ്പോഴും സുഖകരമായ താപനില നിലനിൽക്കുന്നു.
- രഹസ്യ വഴികൾ: ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണമുണ്ടായാൽ രക്ഷപ്പെടുന്നതിനായി കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും ഏതാനും കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള മറ്റൊരു സുരക്ഷിത സ്ഥാനത്തേക്ക് നീളുന്ന രഹസ്യ തുരങ്കങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
- തടിയിലെ മിനുക്കുപണികൾ: കൊട്ടാരത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന തേക്ക്, ഈട്ടി (റോസ്വുഡ്) എന്നിവയിൽ തേച്ചുപിടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന വാർണിഷ് പൂർണ്ണമായും പ്രകൃതിദത്ത പശകളും എണ്ണകളും ചേർത്താണ് തയ്യാറാക്കിയിട്ടുള്ളത്.
സന്ദർശകർ അറിയേണ്ട പ്രായോഗിക കാര്യങ്ങൾ
പദ്മനാഭപുരം കൊട്ടാരം സന്ദർശിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുമ്പോൾ താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നത് യാത്ര കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കും:
- സന്ദർശന സമയം: രാവിലെ 9:00 മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം 4:30 വരെ. തിങ്കളാഴ്ചകളിലും മറ്റ് ദേശീയ അവധി ദിവസങ്ങളിലും കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടാകില്ല.
- പ്രവേശന ഫീസ്: മുതിർന്നവർക്കും കുട്ടികൾക്കും ചെറിയ തുകയുടെ പ്രവേശന ഫീസ് ഉണ്ട്. ക്യാമറ കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് പ്രത്യേക ഫീസ് നൽകണം.
- പാദരക്ഷകൾ: കൊട്ടാരത്തിലെ പരമ്പരാഗത തറകളുടെയും തടിയുടെയും സംരക്ഷണത്തിനായി പാദരക്ഷകൾ പുറത്ത് ഊരിവെച്ച ശേഷം മാത്രമേ അകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിക്കൂ. ചൂടുകാലത്ത് ഉച്ചയ്ക്ക് നടപ്പാതകളിൽ ചൂട് കൂടുതലായതിനാൽ രാവിലെ തന്നെയോ ഉച്ചതിരിഞ്ഞോ സന്ദർശിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.
- ഗൈഡ് സേവനം: കൊട്ടാരത്തിലെ ഓരോ മുറിയുടെയും ചരിത്രവും കഥകളും കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ അംഗീകൃത ഗൈഡുകളുടെ സേവനം പ്രയോജനപ്പെടുത്താം.
എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരാം?
റോഡ്, റെയിൽ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ പദ്മനാഭപുരം കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വളരെ എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്:
- തിരുവനന്തപുരത്തു നിന്ന്: ഏകദേശം 50 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്. തമ്പാനൂർ ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് നാഗർകോവിൽ, കന്യാകുമാരി ഭാഗത്തേക്ക് പോകുന്ന ബസുകളിൽ കയറി തക്കലയിൽ ഇറങ്ങാം. അവിടെനിന്ന് 2 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ കൊട്ടാരത്തിലെത്താം.
- നാഗർകോവിലിൽ നിന്ന്: ഏകദേശം 15 കിലോമീറ്റർ ദൂരം. ധാരാളം ലോക്കൽ ബസുകളും ഓട്ടോറിക്ഷകളും ലഭ്യമാണ്.
- ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: നാഗർകോവിൽ ജംഗ്ഷൻ അല്ലെങ്കിൽ കുഴിത്തുറ (ഇരണിയിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ അടുത്താണെങ്കിലും കുറഞ്ഞ ട്രെയിനുകൾക്ക് മാത്രമേ സ്റ്റോപ്പുള്ളൂ).
- ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം: തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (TRV).
കൊട്ടാരം കണ്ടതിന് ശേഷം സമയമുണ്ടെങ്കിൽ സമീപത്തുള്ള മാത്തൂർ തൊട്ടിപ്പാലം (Mathur Aqueduct), തിരുപ്പരപ്പ് വെള്ളച്ചാട്ടം എന്നിവ കൂടി ഒരു ദിവസത്തെ യാത്രയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്.

